الشيخ السبحاني
123
قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى)
آيهء مزبور حاكى است كه روز رستاخيز ، خود عمل در برابر انسان حاضر مىگردد و اين كه گاهى برخى از مفسران ، لفظ « جزاء » مقدر كرده و مىگويند منظور « جزاء ما عملوا » است خلاف ظاهر آيه است . آيههاى 12 و 13 مورد بحث ، گواه بر اين قول است ، زيرا آيهء 12 وجود مؤمنان را در روز رستاخيز منبع نور معرفى نموده است كه با حركت آنها ، نورشان نيز در حركت است . در آيهء بعد پاسخ مؤمنان را دربارهء درخواست منافقان كه مؤمنان مقدارى صبر كنند ، تا آنها نيز در پرتو نور آنها حركت نمايند چنين نقل مىكند : « قِيلَ ارْجِعُوا وَراءَكُمْ فَالْتَمِسُوا نُوراً » يعنى به دنيا بازگرديد و نور به دست آوريد ، ظاهر اين پاسخ ، اين است كه ما نور را از دنيا آوردهايم و شما نابخردان نيز مىتوانستيد اين نور را همراه خود بياوريد . اكنون بايد دقت كرد اين نور كدام نور است ، كه مؤمنان همراه خود آوردهاند . آيا جز ايمان و اعمال نيك ، چيز ديگرى هست كه آنان همره خود در رستاخيز آورده باشند ؟ ! پس معلوم مىشود ايمان و اعمال نيك روز رستاخيز به صورت نور جلوه مىكند و صورت واقعى اين اعمال همان نور است ، كه در قيامت مشاهده مىگردد . برخى از دلايل نقلى نظريهء تجسم اعمال طرفداران نظريهء تجسم اعمال ، با بسيارى از آيات و روايات بر نظريهء خويش استدلال كردهاند كه برخى از آنها اصل تجسم عمل را اثبات مىكند و برخى ديگر متعرض خصوصيات آنها نيز است و ما به اجمال به پارهاى از آنها اشاره مىكنيم :